Aardgas en de economie

Onderwerpen:

Aardgas is van ons allemaal

De aardgasbaten vormen een substantiële bron van inkomsten voor Nederland. Om ervoor te zorgen dat alle Nederlanders kunnen genieten van de rijkdom van de eigen delfstoffen, heeft de Nederlandse regering in de jaren ‘60 een systeem bedacht en geïmplementeerd om ervoor te zorgen dat een groot deel van de opbrengsten van aardgaswinning in de staatskas belanden. Het principe van dit systeem, vastgelegd in de Mijnbouwwet, is dat met een publiek-private samenwerking veel staatsinkomsten gegenereerd kunnen worden. De staatsdeelneming EBN vormt het publieke gedeelte. EBN en operators (gasmaatschappijen) investeren dus samen in opsporing, winning en opslag van aardgas. EBN neemt standaard een belang van 40% in de kosten en opbrengsten. Alle winst die EBN maakt met deze activiteiten wordt afgedragen aan het de Staat. Hiernaast wordt een groot deel van de aardgasbaten verkregen uit belastingen die EBN en de gasmaatschappijen betalen.

Aardgasbaten

Hoeveel van de opbrengsten uit aardgas in Nederland gaat naar de staatskas?

Opbrengsten aardgasproductie 2014In het Nederlandse gasmodel produceert de overheid zelf geen gas, maar participeert ze via EBN (doorgaans voor 40%) in samenwerkingsverbanden met gasmaatschappijen en andere investeerders in de opsporing en winning van Nederlands aardgas. Daarnaast genereert de overheid inkomsten door tot 50% belasting te heffen over het gewonnen aardgas uit kleine velden. Zo komt 65-70% van de opbrengsten van aardgaswinning uit kleine velden ten goede aan de Staat. In het diagram is uiteengezet wat dit in 2012 was van alle exploratie en productie uit kleine velden. Uit het Groningenveld ligt dit aandeel tussen de 85-90%. Het totale bedrag dat uit deze inkomsten naar de Staat gaan noemt men aardgasbaten.

Door deelname in winning van gas uit kleine velden en uit het Groningenveld vormen de afdrachten van EBN ongeveer de helft van de aardgasbaten. Deze opbrengsten komen direct ten gunste van de overheidsbegroting en kunnen worden ingezet voor o.a. onderwijs, infrastructuur, sociale zekerheid, welzijn, zorg, veiligheid en rentelasten. Zonder gasbaten stijgen de collectieve lasten of zal het niveau van publieke voorzieningen moeten worden beperkt.

Hoeveel bedragen de aardgasbaten in Nederland?

Gasbaten 2014De aardgasbaten zijn een inkomstenbron voor Nederland. In totaal heeft het Nederland sinds de jaren ‘60 al meer dan € 265 miljard aan aardgasbaten opgeleverd. De hoogte van de jaarlijkse aardgasbaten hangt af van de hoeveelheid gas dat dat jaar wordt gewonnen en de gemiddelde prijs die een kubieke meter aardgas dat jaar heeft. In 2013 bedroegen de inkomsten van de Nederlandse Staat uit aardgas meer dan € 15 miljard, dat was zo’n € 900,- per hoofd van de bevolking. Over de periode 2003–2014 was dit jaarlijks tussen de 5 en 10% van de totale Rijksinkomsten van de Nederlandse Staat.

De aardgasbaten zijn afhankelijk van de hoeveelheid gewonnen aardgas en de aardgasprijs. Als opsporing en winning van gas uit het Groningenveld en kleine velden in Nederland teruglopen zullen de aardgasbaten in de toekomst versneld afnemen.

naar boven

Een volwassen aardgassector

Naast directe staatsinkomsten uit aardgas brengt het Nederlandse aardgas ook veel andere economische voordelen, zoals werkgelegenheid en lokale investeringen. Er werken ruim 16.300 mensen in de upstream aardgasindustrie en toeleverende bedrijven. In Nederland zijn zo’n 16 operators (gasmaatschappijen) actief. Meer over deze operators is te vinden op de website van NOGEPA. Deze operators investeren in aardgasprojecten en besteden gedeelten van hun werkzaamheden uit wat leidt tot extra inkomen voor lokale ondernemers en voor gemeenten.

Nederland beschikt door haar lange bekendheid met aardgas ook over vele gerenommeerde kennisinstituten op het gebied van aardgas. Instellingen zoals:

Deze doen allen onderzoek naar de vele facetten van aardgas in Nederland. Hierdoor speelt Nederland een belangrijke rol in kennis over aardgas, kennis die ook in het buitenland veel gevraagd wordt. Nederlandse bedrijven gespecialiseerd in de energiesector zijn wereldwijd actief. Dit levert extra werkgelegenheid op en welvaart voor de Nederlandse economie. Met het aanwezige aardgas, de infrastructuur, industrie en kennis ambieert de Nederlandse overheid met de gasrotondestrategie ook in de toekomst een belangrijke speler op het gebied van gas te blijven.