Nederland als Gasrotonde

Onderwerpen:

Een visie op de gasmarkt

Aardgas is een belangrijke pijler in het Nederlandse energiebeleid. De overheid ziet voor aardgas als flexibele, relatief schone en rijk aanwezige energiebron een belangrijke rol weggelegd in de energietransitie naar duurzame energie. Nederland beschikt over ruime gasvoorraden, een uitgebreide gasinfrastructuur en expertise en kennis op het gebied van aardgas. Het kabinet wil deze positie behouden door Nederland te positioneren als gasrotonde van Noordwest Europa (Visie op de gasmarkt, 2006). De Europese gasmarkten smelten zo steeds meer samen tot één grote Europese gasmarkt. Zo wordt er meer zekerheid gecreëerd voor aardgaslevering voor alle Europese consumenten (Madrid Forum, 2002). Hierdoor komen er nieuwe gasstromen tussen de Europese landen tot stand. Deze zorgen voor meer economische activiteit in gastransport, gashandel en gasopslag.

De Gasrotonde


Bron: Aardgas Update, (NOGEPA, 2012).
Als gasrotonde van Noordwest Europa versterkt Nederland zijn positie in productie, doorvoer, opslag, handel en kennisontwikkeling van aardgas. Nederland is als het ware een logistiek knooppunt van aardgas in Europa.

Om 5 redenen heeft Nederland een goede uitgangspositie voor de gasrotonde:

  1. rijke aanwezigheid van aardgas in de ondergrond,
  2. gunstige geografische ligging aan zee,
  3. uitgebreide gasinfrastructuur,
  4. verbindingen met de Europese gasmarkten,
  5. aanwezige kennis, ervaring en capaciteit om te innoveren.

De overheid wil de Nederlandse gasrotonde sterk houden om zo:

  1. de gasvoorziening veilig te stellen,
  2. onze concurrentiepositie te verbeteren, en
  3. een belangrijke bijdrage te leveren aan de continuïteit van de Europese gasvoorziening.

Enkele voorbeelden van projecten die in het kader van de gasrotonde zijn gerealiseerd, of in ontwikkeling zijn:

  1. LNG Gate terminal
  2. Gasopslagen (Grijpskerk, Alkmaar, Bergermeer, Norg, Zuidwending)
  3. Aardgascentrales
  4. Import- en exportleidingen (BBL)

Een economische impuls

Investeren in de gasrotonde kan de Nederlandse economie veel inkomsten opleveren, zo blijkt uit onderzoek van de Brattle Group. Brattle concludeert dat een succesvolle gasrotonde tot 2020 € 21,4 mrd. aan extra economische activiteiten kan opleveren en 136.000 banenjaren (Brattle, 2010). Een baanjaar staat voor de werkgelegenheid van één persoon gedurende één jaar.

Binnenlandse gasproductie

Binnenlandse aardgasproductie is een belangrijk onderdeel van de gasrotonde (Energierapport, 2011). De overheid heeft uitgerekend dat hierbij bijna € 7 miljard extra zal worden geïnvesteerd door bedrijven, een impuls voor de economie die leidt tot 13.000 directe nieuwe banen. Tweederde van deze investeringen en banen zullen behoren tot activiteiten met betrekking tot aardgasproductie (Brattle, 2010).

Het kleineveldenbeleid

De overheid wil de Nederlandse delfstoffen in onze bodem optimaal benutten. Vanwege de waarde van aardgas in onze ondergrond en de rijke aanwezigheid ervan is er beleid ontwikkeld om dit zo goed mogelijk te doen: het kleineveldenbeleid.

Omdat het Groningenveld zo groot is en makkelijk produceert zouden de kleine velden vanwege economische redenen niet worden ontsloten. Hierdoor zou de waarde in de grond blijven zitten. Daarom heeft de overheid bepaald dat het aardgas met voorrang uit de kleine velden moet worden gewonnen. De productie uit het Groningenveld werd verminderd en werd gevarieerd om piekvragen op te vangen. Zo worden de kleine velden tegelijk met het Groningengas op de markt gebracht.

Onder kleine velden verstaat men dus het aardgas uit andere velden dan het Groningenveld. Enkele gegevens over de kleine velden in Nederland (E,L&I 2013):

Er zijn 420 kleine velden ontdekt, waarvan

  • 230 in productie zijn genomen,
  • 4 gasvelden worden gebruikt voor opslag van aardgas.

Er zijn 125 velden nog niet ontwikkeld waarvan

  • 53 waarschijnlijk binnen vijf jaar in productie worden genomen,
  • 72 onzeker is of ze nog worden ontwikkeld,
  • Van 61 aardgasvelden vindt er (tijdelijk) geen productie meer plaats.

Hiernaast behoren schalie- en steenkoollagen die mogelijk aardgas bevatten ook onder de kleine velden. Kleine velden zijn van groot belang om de binnenlandse gasproductie op peil te houden, om zo de waarde voor Nederland als gasrotonde voor Noordwest Europa te maximaliseren.

De Nederlandse overheid moedigt daarom de opsporing en productie van aardgas uit de kleine velden aan. Gasmaatschappijen (operators) krijgen bijvoorbeeld de garantie dat ze het aardgas dat ze vinden tegen een eerlijke prijs kunnen verkopen aan gashandelsorganisatie GasTerra. Zo wordt er voor gezorgd dat er zowel nu als in de toekomst nog vele aardgasreserves ontdekt kunnen worden. De ambitie van staatsdeelneming EBN is om in 2030 jaarlijks nog 30 bcm aardgas uit kleine velden te produceren.